Gentoo Nedir?
Gentoo, kaynak kod kurulumlu Linux dağıtımları ailesinin amiral gemisidir. Gentoo ve benzeri dağıtımlarda programlar ikili paketler halinde dağıtılmaz, kaynak koddan derlenerek işlemcinizin mimarisine göre optimize. Bu sayede maksimum verim sağlarınır. Fakat derlediğiniz her programın optimize edlidiğinden emin olmanız için en doğru USE bayraklarını kullanmanız gerekir. USE bayrakları mevzusunu daha sonra anlatacağım.
Gentoo’da bildiğiniz manada program paketleri yoktur. Hatta bildiğiniz gibi bir paket sistemide yoktur. Dağıtım tasarlanırken standart Linux paketleme mantığı yerine BSD’nin port sisteminden esinlenilmiştir. Gentoo’nun paket yönetim sistemine Portage denir. Portage, aslında yaklaşık 35 MB büyüklüğünde bir tar.bz2 dosyasıdır. Portage’nin esasını ebuild dosyaları oluşturur. Gentoo’yu Gentoo yapan noktalardan biride budur. /usr/portage dizininde(yani portage ağacının içinde) sınıflandırılmış bir halde ebuild dosyaları bulunur. Bu dosyalar dağıtımın barındırdığı paketlerin derlenmesi için gerekli bilgileri bulundurur. Bağımlılıklar, derleme parametreleri, programın açıklaması, kaynak kodun adresi ve daha pek çok şey…
Gentoo kurulumu ve kullanımı zor bir dağıtım olarak ünlenmiştir. Daha çok Linux’la uğraşmayı seven, teknik konulara yüksek seviyede ilgi duyan ve genellikle programlama işlerine ilgi duyan ya da hayatının bir döneminde ilgi duymuş performans manyaklarınca kullanılır. Tıpkı paket yönetim sistemi gibi kurulumunda eşi benzeri yoktur. Çok farklı şekillerde kurulabilir(ben Debian’ın içinden kurdum) Stage 3 seviyesinden kurulumu tavsiye edilmektedir. Bu kurulum tipinde tüm paketleri kendi işlemcinize göre derler ve kullanırsınız. Makinanızın gücüne ve internet bağlantınızın hızına göre birkaç gün sürebilir… Bu tip kurulumda en kritik işlerden biri make.conf dosyasının iyi bir şekilde hazırlanmasıdır. Bu dosya Gentoonuzun ruhunu barındırır desem abartmış olmam. İşlemci tipiniz, kurulumda sisteme gömülecek bazı modüller ve daha başka kritik unsurları içerir. Kısaca Gentoo’nun kalbindeki yapılandırma dosyasıdır. Ayrıca sistemin çalışmasını sağlacayak tüm yapılandırma dosyalarını örneklere bakarak kendiniz hazırlamak durumundasınız.
Gentoo’nun kurulumu ve kullanımı diğer dağıtımlara göre farklı ve zor bir dağıtım olduğundan bahsettim. Ayrıca kurulumun en iyi ihtimalle 1-2 gün süreceğini söyledim. Eğer Gentoo’ya pek ilgili değilseniz bu bilgiler sizi dumura uğratmış olabilir. Örneğin benim Core2Duo 1.83GHZ işlemciye sahip makinamda sadece Gnome paketinin derlenmesi 4 saat sürdü(paket indirmeleri hariç) Tüm bu zahmete ne gerek var derseniz bir Gentoo’cu size şu cevabı verecektir: Performans… Gentoo’nun bütün numarası budur. Kodu işlemcinize göre optimize edersiniz ve %15′e varan oranda performans artışı sağlarsınız. Ne gerek var derseniz bu sizin seçiminizdir ama Gentoo kadar öğretici bir dağıtım kullanmadığımı söyleyebilirim. Sistemin tüm kritik noktalarıyla bire bir uğraştığınız için hiçbir dağıtımda edinemediğiniz tecrübeyi 1 hafta içinde edinebilirsiniz.
Gentoo hiçbir masaüstü sistemini standart olarak desteklemiyor. Bütün popüler masaüstü ortamlarını kullanabilirsiniz. Ayrıca dağıtımın depolarında neredeyse bütün paketlere ulaşmak mümkün. Eğer nadirende olsa portage içinde olmayan bir program kurmak isterseniz biraz kastırarakta olsa kurabilirsiniz.
Burak Sezer
Etiketler: Gentoo Makaleleri
